Routenavigatie is nog steeds een item dat slechts langzaam goed van de grond komt. Er zijn allerlei initiatieven maar nauwelijks gebundeld en gestructureerd.

Toch zijn er een aantal toepassingen die de moeite waard zijn om (nogmaals) onder de aandacht van de liefhebbers te brengen. In deze beschrijving komen zowel de OZI, Garmin als papieren routebeschrijving aan de orde.

Vooral enkele ontwikkelingen voor Garmin en algemeen op het internet met betrekking tot kaarten zijn noemenswaard.

Ik zal enkele onderwerpen behandelen in willekeurige volgorde.

Kaartmateriaal

Een van de basisproblemen waar we met z’n allen tegenaan lopen is het detailniveau en actualiteit van kaarten en eventuele routeerbaarheid ervan voor lopen/fietsen.

De topo kaarten van het kadaster die in Ozi gebruikt kunnen worden zijn al enkele jaren niet meer bijgewerkt.

Waypoint(Garmin)/OnRoute hebben specifieke beperkt routeerbare kaarten voor fietsen en wandelen voor Garmin apparatuur uitgebracht die in de laatste versies op een redelijk niveau zitten. Bij mijn apparatuur werkt bijvoorbeeld het in het apparaat invoeren van bestemming op adres of postcode alleen als ik er eerst waypoints van gemaakt heb of als er bijzondere punten in de buurt zijn die ik kan kiezen.

Op dit moment is er echter een (gratis) initiatief op internet dat een goed vooruitzicht biedt, namelijk OpenStreetMaps ( http://www.openstreetmap.nl/ ) ook wel afgekort als OSM. Bij dit initiatief, een soort Wiki, wordt het kaartmateriaal ingevoerd/bijgewerkt door allerlei vrijwilligers. Voor Nederland is het basismateriaal beschikbaar gesteld door AND, leverancier van kaartmateriaal voor bijv. Falke. Het loopt al enkele jaren maar nu begint het allerlei subinitiatieven te krijgen in de vorm van specifiek voor fietsen, wandelen en water. Vooral het initiatief voor fietsen levert aardige resultaten op. Zo worden op de kaarten allerlei (knooppunten)routes aangebracht. Ook voor mountainbikers zijn er verschillende trajecten aangegeven.

Het grootste probleem van OSM kan gaan worden de hoeveelheid gegevens die men heeft aangebracht, teveel toeters en bellen bedenken om iedereen te kunnen behagen en het verschil in actualiteit per gebied. Afhankelijkheid van vrijwilligers heeft risico’s in zich. Ik zou zeggen, geniet er van zolang je er je voordeel mee kunt doen. Er zijn op dit moment weinig andere werkbare (gratis) alternatieven. Dit laatste spreekt Nederlanders altijd aan.

Ik zal proberen enkele praktische voorbeelden van deze bijzondere initiatieven aan te geven en wat je er mee kunt doen.

Kaarten downloaden voor OZI.

Voor kaartmateriaal ten behoeve van OZI kunnen kaarten opgehaald worden vanaf OSM, Google Maps, Yahoo en Virtual Earth met behulp van een vrij verkrijgbare utility NoniMapview ( http://aeguerre.free.fr/Public/Windows/NoniMapView/index.php?ln=FR&ctx=accueil ). Download versie 0.30 als java-applicatie. U moet JAVA (6) runtime wel geïnstalleerd hebben. Met Nonimapview kunt u direct gekalibreerde kaarten voor OZI downloaden in JPG of BMP formaat. Kies voor JPG en converteer deze naar ozf formaat en u kunt ze gebruiken in OziCE. Het aardige van deze kaarten is dat ze de fiets en wandelpaden in Nederland goed en redelijk actueel weergeven en daarnaast over de grens gaan naar bijv. België en Duitsland. Ervaringen van enkele OziCE gebruikers zijn positief. Ook voor vakantie in het buitenland is dit een mooie mogelijkheid om kaartmateriaal te verkrijgen. De kwaliteit van het materiaal in het buitenland kan erg verschillen. Bij Google Maps kunt u tijdelijk geblokkeerd worden als u teveel materiaal ophaalt. OSM bevat duidelijk meer fiets en wandelpaden.

(beperkt routeerbare) Kaarten downloaden voor Garmin.

Ook routeerbaar kaartmateriaal is van OSM op te halen. Het detailniveau is hetzelfde als bij OZI.

Kaartmateriaal wordt reeds voorbewerkt van allerlei landen ter download aangeboden op http://www.velomap.org/download/. Kijk wel een stuk verder op de pagina waar u een landenoverzicht aantreft. De kaart van Nederland gaat ook gedeeltelijk over de grenzen naar België en Duitsland.

Wilt u zelf bepalen welk gebied u op wilt halen, dat kan via http://garmin.na1400.info/routable.php. Wel even geduld bij het opbouwen van het beeld en de kaarten. Kaarten zijn tot nu toe routeerbaar op waypoints, vergelijkbaar met fiets en wandelkaart en volgens mij ook de nieuwe Garmin Beneluxtopo 2010. De OSM kaarten kunnen zonder problemen geïnstalleerd worden in Mapsource. De procedure is op de site beschreven.

Fietsrouteplanner voor OSM kaarten op internet, ook voor route op papier.

Het aardige is dat een route op OSM kaarten van te voren gepland kan worden op internet, ook over de grens, en de track in GPX en XML formaat kan worden gedownload. Lijkt in die zin veel op de planner van de Fietsersbond ( http://www.fietsersbond.nl/op-fiets/fietsroute-planner ) waar plannen van deur tot deur kan plaatsvinden. De planner voor OSM vindt u op http://www.openrouteservice.org/ , geschikt voor auto, fiets en wandelaar, welke mijns inziens een enorme potentie heeft.

Het aardige van deze planner is dat ook voor personen zonder GPS apparatuur een keurige routebeschrijving in het Nederlands kan worden verkregen. Rechts op de kaart staat een blauw/witte plus waar u een aantal voorkeuren kunt kiezen. Het gebruik is even wennen maar het loont de inspanning. Kies naast de knop Calculate voor “more options” om de taal van de uitvoer in te stellen.

Voor GPS gebruikers is het prettige dat plannen op praktisch hetzelfde kaartmateriaal kan plaatsvinden als welke men in de eigen GPS apparatuur kan plaatsen via de gedownloade kaarten. Garmin gebruikers kunnen de track omzetten naar een routeerbare route met tussenpunten die op het routeerbare gedownloade kaartmateriaal kunnen worden toegepast. Aardig is ook dat de geplande route met tussenpunten als link kan worden uitgevoerd en doorgestuurd naar iemand anders die de geplande route dan ook kan bekijken/downloaden in de planner.

Fietsrouteplanner voor Fietsersbond, ook voor route op papier.

De planner van de Fietsersbond ( http://www.fietsersbond.nl/op-fiets/fietsroute-planner ), waar plannen van deur tot deur kan plaatsvinden, wordt nog steeds uitgebreid. Alleen de provincies Noord Brabant, Limburg, Zeeland en Groningen zijn helaas nog niet in de planner opgenomen. De kwaliteit van de planner is hoog met een zeer hoge actualiteit. Nadeel is echter dat je zelf meestal niet het actuele kaartmateriaal hebt wat in de planner wordt gebruikt. Bij het volgen van tracks hoeft dit geen bezwaar te zijn. Het OSM kaartmateriaal is goed bruikbaar in samenhang met de planner.

Helmond, september 2010

Jan van der Heijden.